Jongeren roken minder, maar worden dikker

Goed én slecht nieuws kwam er gisteren naar buiten over Nederlandse jongeren. Het goede nieuws is dat het alcoholgebruik onder jonge tieners sterk is afgenomen. Ook is het voor het eerst dat de helft van de jongeren onder de 20 jaar nog nooit heeft gerookt. Bovendien is het aantal tienermoeders sinds 2001 met een kwart gedaald.

Minder mooi is dat steeds meer kinderen te dik zijn, waardoor zij zich vaak ongezond voelen. Daarnaast is de geregistreerde criminaliteit onder jongeren van 2 naar 3 procent gestegen in de periode tussen 2000 en 2005. De rekenmeesters van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) overhandigden gisteren in Den Haag de jeugdmonitor 2008 aan minister Rouvoet (Jeugd en Gezin, ChristenUnie). In die monitor staat hoe het is gesteld met de Nederlandse jeugd.

In Nederland wonen 4,9 miljoen jongeren tot 25 jaar. Dat is eenderde van de totale bevolking. Daarmee is Nederland relatief jong.

Van alle jeugdigen is een kwart van allochtone herkomst. Begin 2008 telde het CBS ruim 1 miljoen allochtone jongeren in Nederland. In Rotterdam is het aandeel niet- westerse jongeren het hoogst (52 procent van alle jongeren). Hierdoor groeit de jeugd steeds meer op in een mix van subculturen.

Overgewicht vormt een groeiend probleem. Een op de zeven kinderen was in de periode 2005- 2007 te zwaar. „Ik schrik daar van”, zei minister Rouvoet gisteren in een reactie. Opmerkelijk is dat kinderen met én zonder overgewicht even lichamelijke actief zijn. Een gebrek aan lichaamsbeweging wordt, naast ongezonde voeding, vaak als oorzaak van overgewicht genoemd.

Sinds de wetenschap steeds meer uitwijst dat alcohol schadelijk is voor de hersenontwikkeling van de jeugd, wil de overheid voorkomen dat kinderen voor hun zestiende verjaardag alcohol drinken. De Nederlandse jongeren hebben de reputatie de grootste zuipschuiten van Europa te zijn, maar de afgelopen jaren is er wel wat veranderd.

Het aandeel jongeren van 12 tot 19 jaar die ooit alcohol hebben gedronken, is gedaald van 85 procent in 2003 naar 79 procent in 2007. Vooral onder de 12- tot 15- jarigen is sprake van een forse afname. „Dat komt wellicht door de legitimatieplicht voor jongeren die alcohol willen kopen”, zei onderzoeker Jan Latten van het CBS. Ruim een op de drie scholieren van 12 tot 19 jaar doet aan comazuipen (bij één gelegenheid vijf of meer glazen verstouwen). Bij de jonge tieners (tot 15 jaar) nam het comazuipen echter „significant” af.

Ook roken is minder gewoon. Het aantal jongeren (van 10 tot 20 jaar) dat nog nooit heeft gerookt, is toegenomen van 50 procent in 1998 naar 58 procent in 2008. „Roken raakt uit”, constateert Latten.

Over het drugsgebruik maakt de onderzoeker zich niet zoveel zorgen. „Slechts” 8 procent van de jongeren gebruikt wel eens cannabis, en er zijn maar heel weinig frequente hasjrokers. 4 procent van de jongeren probeert harddrugs.

Een andere opmerkelijke ontwikkeling is de stijging van het aantal onder toezicht gestelde jongeren. Het is een stijging van een kwart tot 26.000 in de periode tussen 2002 en 2006. Het is de meest voorkomende kinderbeschermingsmaatregel die de rechter oplegt.

Het ouderlijk gezag wordt beperkt om te voorkomen dat het kind (verdere) schade oploopt in zijn ontwikkeling. Minister Rouvoet vindt de stijging niet verontrustend. „Men komt sneller in actie. Ik ben gruwelijk blij met meer meldingen van kindermishandeling”, zei hij gisteren. De minister verwacht dat het aantal ondertoezichtstellingen verder zal toenemen omdat de overheid de drempels verlaagt.

Het beroep op jeugdzorg blijft groeien. Meer dan de helft van de eenoudergezinnen heeft zorgen over de opvoeding. Bij tweeoudergezinnen ging was dat een derde. Het aantal jongeren dat in een eenoudergezin leeft, is tussen 2000 en 2007 toegenomen van 12 tot 14 procent (tot ruim 60.000). Van alle ouders heeft 11 procent het gevoel de opvoeding niet goed aan te kunnen.

Ouders maken zich vooral zorgen over gedragsproblemen en ongehoorzaamheid van hun kinderen.

Bron: NRC Handelsblad en CBS

Klik hier om de Jeugdmonitor 2008 te downloaden.