Alcohol en reclame

De alcoholbranche vindt het van groot belang dat reclame voor alcoholhoudende drank op een verantwoorde manier gebeurt. Daarom zijn vanaf 1978 regels voor de reclame voor alcoholhoudende drank opgenomen in de Nederlandse Reclame Code: de Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken (RvA). Hieronder worden de belangrijkste taken die STIVA uitvoert voor de RvA toegelicht.

Onderhoud van de Code
Op 1 januari 2014 is de nieuwe Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken in werking getreden. De wijzing van de RvA was nodig door de leeftijdsgrensverhoging van 16 naar 18 jaar die per 1 januari 2014 inging. De alcoholbranche ondersteunt deze nieuwe leeftijdsgrens door in haar reclame-uitingen de nieuwe educatieve slogan ‘Geen 18, geen alcohol’ op te nemen.

Jaarlijks STIVA symposium
STIVA organiseert ieder jaar een symposium over de Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken (RvA) voor marketingprofessionals die werkzaam zijn binnen of in opdracht van de alcoholbranche. Op ons symposium in 2016 waren er ongeveer 100 professionals aanwezig. Het doel van het symposium is om de aanwezigen te informeren over maatschappelijke en politieke ontwikkelingen en om kennis over de RvA te delen. Gedurende het jaar houden we via een nieuwsbrief de achterban op de hoogte van ontwikkelingen over het politieke klimaat en zelfregulering.

Interne workshops bij bedrijven
Medewerkers van STIVA geven ook interne workshops bij bedrijven. Tijdens deze workshops geeft STIVA uitleg over de Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken. Recent is STIVA op bezoek geweest bij o.a. Ahold, Pernod Ricard, Desperados en Bavaria.

Adviesvragen over reclame-uitingen
In 2016 heeft STIVA ruim 250 adviesvragen over de RvA beantwoord. STIVA houdt een document bij waarin alle vragen van adverteerders over de RvA worden genoteerd. Op deze manier krijgen we meer inzicht in welke vragen er leven bij onze achterban en op welke artikelen deze vragen betrekking hebben. De meeste vragen hadden betrekking op sport, gratis verstrekken en de educatieve slogan.

Vooraf toetsen van commercials
In 2016 heeft de STIVA toetsingscommissie ruim 60 televisie-, bioscoop- en radiocommercials getoetst. De toetsingscommissie bestaat uit een aantal vertegenwoordigers van de branche en drie onafhankelijke deskundigen. Daarnaast beoordeelt een jongerenpanel de commercials. Het doel is om na te gaan of hun meningen verschillen van die van de toetsingscommissie. Sinds 2005 zijn slechts twee televisiecommercials door de Reclame Code Commissie aangemerkt als in strijd met de Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken. Dit geeft aan dat het systeem van toetsing vooraf effectief is.

Steekproefsgewijs controleren van promoties
Promoties die worden georganiseerd door alcoholproducenten en -importeurs in horecagelegenheden en op evenementen moeten vooraf bij STIVA aangemeld te worden. Door STIVA ingehuurde mystery guests controleren steekproefsgewijs één op de tien promoties op mogelijke tegenstrijdigheid met de RvA. Overtreders krijgen eerst een waarschuwing, dan een boete van € 1500,- en bij herhaling een boete van € 5000,-. STIVA laat jaarlijks onderzoek uitvoeren uitvoeren naar eventuele ‘dark numbers’ van horecapromoties. Hieruit blijkt dat 97% van alle uitgevoerde promoties bij STIVA wordt aangemeld.

Alcoholreclame niet uitgezonden rond programma’s met meer dan 25% minderjarigen
Naast de wettelijke regel (Mediawet) dat alcoholreclame niet voor 21.00 uur mag worden uitgezonden, kent de alcoholbranche via zelfregulering de bepaling dat ook na 21.00 uur alcoholreclame niet mag worden vertoond voor, tijdens en na televisieprogramma’s waarbij het publiek voor meer dan 25% bestaat uit minderjarigen. STIVA laat op basis van de onafhankelijke gegevens van de Stichting Kijkonderzoek (SKO) monitoren wat het nalevingspercentage is van dit onderdeel van de Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken.

Onderzoek naar Jongerenzenders
Jaarlijks laat STIVA onderzoeken welke radio en televisiezenders op basis van de kijk- en luistercijfers zijn aan te merken als jongerenzender. Een jongerenzender is een zender die méér dan 25% minderjarigen (jonger dan 18 jaar) bereikt. Voor het komende jaar (1 januari 2017 t/m 31 december 2017) zijn de televisiezenders Disney Channel, Disney XD, TeenNick en Nickelodeon als jongerenzender vastgesteld. Voor de radio voldoet dit jaar geen enkele zender aan de definitie jongerenzender.